جوسازی برای انتخاب رئیس سازمان میراث

 اگر چند روز دیگر مجلس شورای اسلامی به مسعود سلطانی‌فر برای رفتن به وزارت ورزش و جوانان رای اعتماد بدهد، رئیس جمهور می‌بایست رئیس سازمان میراث فرهنگی را انتخاب کند.

این سومین رئیسی خواهد بود که مسئولیت سازمان میراث فرهنگی را برعهده خواهد داشت. به همین منظور و تا زمان قطعی شدن انتخاب رئیس سوم در دولت یازدهم، هر یک  از فعالان حوزه میراث فرهنگی و گردشگری اقدام به انتشار یادداشت‌ها و بیانه‌هایی کرده‌اند که در آن ویژگی‌های رئیس شایسته را نام برده‌اند در این میان برخی از آنها افراد خاصی را پیشنهاد و یا از ویژگی‌های مدیر خاص صحبت کرده‌اند و به جمع آوری امضاهای مختلف پرداخته‌اند.

انجمن علمی گردشگری ایران یکی از این نهادهایی است که اقدام به انتشار بیانیه کرده و در آن آورده که «مدیر جدید می‌بایست دارای سوابق علمی، اجرایی و مدیریتی موثر برخورداری از دانش گردشگری و بینش مدیریتی، باشد و بتواند تعامل و ارتباط گسترده و مستمر با کُرسی‌های دانشگاهی و علمی داخلی و خارجی در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی برقرار کند. با برنامه هدفمند و معیارهای مشخص برای هدایت منابع و امکانات موجود در راستای توسعه پایدار گردشگری کشور گام بردارد و برای توسعه گردشگری با رویکردهای معنوی، پایداری و حفاظت عمومی فعالیت کند ضمن اینکه با زنجیره حساس گردشگری و مشکلات اجرایی، مدیریتی و سیاست‌گذاری آشنایی داشته باشد و به پژوهش‌های کاربردی و اهمیت آموزش های تخصصی گردشگری با استانداردهای جهانی توجه کند.»

فعالان صنایع دستی نیز در نامه‌ای به رئیس جمهور ویژگی‌های مدیر جدید را به رئیس جمهور پیشنهاد کرده‌اند. در نامه فعالان صنایع دستی نیز آمده است: «رئیس سازمان میراث فرهنگی با رعایت اعتدال در هر سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به مدیریت بپردازد و از داشتن رویکرد بخشی نگری پرهیز کند. چرا که تنها در این وضعیت می‌توان ظرفیت‌های بزرگ نهفته در آن را به فعلیت رساند و اینکه داشتن آگاهی و شناخت کافی نسبت به ماهیت این سازمان و فعالیت‌های اجرایی آن، امری مهم است که رئیس جدید می‌بایست واجد این خصوصیت باشد. فعالان این حوزه انتظار دارند با تدبیر دولتمردان، زمینه‌های مناسب برای توسعه فعالیت‌هایشان مهیا شود.»

در تازه‌ترین نمونه از این دست نامه‌نگاری‌ها حدود ۱۱۸۴ تن از کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در نامه سرگشاده دیگری به رییس جمهور، دغدغه‌های خود درباره انتخاب رییس جدید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور را با وی در میان گذاشتند.

امضا کنندگان آن‌چه را که تنزل آثار تاریخی به بنگاه‌های اقتصادی و ابزار درآمدزایی خوانده شده است، مورد انتقاد قرار داده و اظهار عقیده کرده‌اند که «غلبه تفکرات مبتنی بر بهره‌کشی بر نگاه مسؤولانه و ارزش‌افزا، آسیب‌هایی را برای میراث فرهنگی به مثابه بزرگ‌ترین سرمایه گردشگری ایران بوجود آورده است.»

نویسندگان نامه با اشاره به ادغام ناموفق سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، کارنامه سازمان مزبور در هر سه حوزه را نامطلوب ارزیابی کرده و خطاب به رییس جمهور نوشته‌اند: طی ۱۲ سال گذشته، نشستن ۹ نفر بر مسند ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور و این‌که در دولت فعلی نیز چشم به راه سومین رییس خود است، این پرسش را بوجود آورده که آیا سازمان یادشده از موقعیت درجه دوم در بدنه دولت برخوردار است و به چشم سکوی پرتاب یا آزمایشگاه مدیران نگریسته می‌شود؟

آن‌ها در بخش دیگری از این نامه آورده‌اند: اکنون که دولت تصمیم به ترمیم بخش‌هایی از کابینه گرفته است، امید می‌رود که، رشته بی‌ثباتی و آشفتگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قطع شود و از میان مدیران دلسوز، مجرب و آزموده کشور، فردی سکان هدایت این سازمان را بدست گیرد که از توان سازماندهی بالا برخوردار باشد و تشکیلات سازمان را بر اساس نیازها و اولویت‌های کشور و با تکیه بر مدیریت علمی به سامان آورد؛ پروژه معوّق ادغام بخش‌های مختلف سازمان را به فرجام برساند؛ با دوری از حواشی سیاسی و صلاحدیدهای جناحی و گروهی، از همه ظرفیت‌های مدیریتی و کارشناسی سه حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای اداره سازمان بهره جوید؛ و فراتر از همه از بینش و وجهه فرهنگی و توان تخصصیِ درخور اعتنا برخوردار باشد و پاسداری از میراث فرهنگی کشور را بالاتر از هر مصلحت یا منفعتی قرار دهد.

انتخاب رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی در حالی قوت گرفته که همه فعالان این عرصه مطمئن هستند سلطانی‌فر در مجلس این بار برای گرفتن مسئولیت وزارت ورزش رای اعتماد می‌گیرد به همین دلیل اقدام به معرفی افراد متفاوتی کرده‌اند.

از آنجا که افراد بیشتری در صنعت گردشگری نسبت به حوزه میراث فرهنگی فعال هستند، تعداد افرادی که توسط فعالان گردشگری اسمشان بر سر زبان‌ها افتاده، بیشتر است. برخی روسای هلدینگ‌های گردشگری یا روسای جوامع گردشگری را انتخاب کرده‌اند و برخی از بدنه سازمان میراث فرهنگی و یا روسای قبلی افراد جدید را برگزیده‌اند. در عین حال این اسامی مخالفانی نیز دارند از سوی دیگر آن‌ها که توانسته‌اند رسانه‌ای را همگام با سیاست‌های خود کنند، از این روش استفاده کرده‌اند و حتی در قالب خبر کذب، انتخاب خود را به عنوان رئیس سازمان میراث فرهنگی رسانه‌ای کرده‌اند تا نامشان بر سر زبان‌ها باشد و در فرصت مناسب آن را تکذیب کنند.

برخی رسانه‌ها را به عنوان مشاوران خود برگزیده‌اند تا بتوانند از این طریق نام خود را در رسانه‌ها و گزارش‌های خبری دست به دست بگردانند بلکه در تصمیم گیری رئیس جمهور تاثیری گذاشته و فشار رسانه ای برای انتخاب فرد خاص اعمال شود.

با وجود اینکه برخی از افراد به شخصه نام خود را در میان اخبار به عنوان گزینه‌های پیشنهادی جا داده‌اند و یا فعالان سه حوزه کاری سازمان اقدام به بیانیه کرده‌اند و غیر مستقیم گزینه‌های پیشنهادی خود را معرفی می‌کنند، اما در نهایت رئیس جمهور است که رئیس سازمان میراث فرهنگی را انتخاب خواهد کرد حتی ممکن است مانند سال‌های گذشته این انتخاب با غافلگیری افراد مواجه شود و نه تنها گزینه‌های پیشنهادی در نظر گرفته نشوند بلکه رئیس جدید مانند سال‌های گذشته از میان بی‌ارتباط‌ترین افراد با این حوزه، انتخاب شود!