بحران کم آبی در حوضه های زهره و جراحی در استان خوزستان

سازه نیوز: کاهش ۴۰درصدی بارش ها در سال جاری نسبت به پارسال و استفاده و برداشت بی رویه از آب در بالادست رودخانه های زهره و جراحی در استان خوزستان ارمغانی جز بحران کم آبی برای اراضی کشاورزی این دو حوضه نداشته است.

روزهای پایانی دیماه امسال رییس سازمان جهاد کشاورزی از تهدید ۱۸۷هزار هکتار از اراضی کشاورزی زیر کشت محصولات در حوضه های کرخه و زهره به دلیل مشکل کم آبی و شوری آب خبر داد.

گمان نمی رفت این تهدید تا جایی باشد که کشت های تابستانه و بهاره را هم متاثر از خود کند و دیگر آبی برای نیمه نخست سال آینده وجود نداشته باشد.

کارشناسان حوزه آب معتقدند کاهش بارندگی ها از یک سو و محدودیت و کمبود منابع آبی و نیز شوری آب از سوی دیگر باعث شده که اراضی زیر کشت دو حوضه مزبور مورد تهدید قرار گیرد.

این اراضی مربوط به کشتهای گندم، جو، سبزی و صیفی، علوفه و نیز نخیلات و محصولات باغی است که متاثر از کاهش و کمبود آب است.

رییس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان گفت: به دلیل کمبود آب در رودخانه زهره، در مقاطعی آب این رودخانه در نزدیکیهای شهرستان هندیجان خشک شده و آبی هم که به سمت این رودخانه رهاسازی می شود در قسمت میانی اراضی هندیجان افزون بر ۱۱هزار و ۲۰۰میکروموس شوری دارد که در پایین دست به ۱۷هزار میکروموس هم می رسد.

میکروموس واحد اندازه گیری شوری آب است که حد استاندارد آن برای مصارف کشاورزی ۳۵۰ تا ۴۰۰ میکروموس است .

وی می گوید: احداث سد سیمره در استان ایلام با ذخیره سازی ۸۰۰میلیون متر مکعب آب در مخزن این سد به نوعی اجحاف در حق اراضی کشاورزی خوزستان بوده است.

کیخسرو چنگلوایی مجموع اراضی آبی زیر کشت محصولات کشاورزی در حوضه هندیجان(حوضه زهره) را ۴۶ هزار هکتار اعلام کرد و گفت: از این مقدار ۲۹هزار و ۶۰۰ هکتار زیر کشت گندم قرار دارد.

وی افزود: حداکثر آستانه تحمل گندم به شوری چهار هزار میکروموس است که به دلیل شوری بالای آب، اراضی کشاورزی این حوضه نیز متاثر شده است.

این تهدیدها این بار نه تنها برای حوضه کشاورزی زهره که حوزه رودخانه جراحی را نیز متاثر شده و این دو حوضه سال آینده را با بحران آبی پشت سر خواهند گذاشت.

مدیرعامل شرکت بهره برداری سد و نیروگاه زهره و جراحی گفت: میزان آورد آب رودخانه در حوضه جراحی امسال ۷۵ درصد نسبت به پارسال کاهش یافته و میزان بارندگی ها حتی کمتر از حالت طبیعی بوده است.

غلامرضا صفر نژاد افزود: برای گذراندن روزهای پایانی سال با برنامه ریزی های به عمل آمده سعی شده با نوبت بندی آب در بالادست در بخش مربوط به شهرستان رامشیر(حوزه جراحی) که کانال های آبیاری بهبهان و شادگان را در بر می گیرد کشت زمستانه تحقق یابد.

وی ادامه داد: مشکل کم آبی در این حوضه تا حدی است که در ستاد بحران خوزستان و طبق مکاتبه مدیرعامل سازمان آب و برق خوزستان اعلام شد که کشت های بهاره و تابستان در این دو حوضه وجود نخواهد داشت.

صفرنژاد گفت: در حوضه زهره هم شرایط خیلی بدتر از حوضه جراحی است و تلاش بر این است که برای کشت های فعلی با نوبت بندی، آب به دست کشاورزانی که طرف قرارداد و دارای حقآبه هستند برسد.

وی از کاهش منابع آبی تا ۸۰درصد در حوضه زهره خبر داد و افزود: هرگز دبی آب در چنین مقطعی(زمستان) در ورودی به سمت پایین دست کمتر از چهار متر مکعب در ثانیه نبوده که در سه ماه گذشته متوسط دبی خروجی به سمت امیدیه و بهبهان کمتر از سه متر مکعب در ثانیه بوده است.

به گفته صفرنژاد، بخش کشاورزی در برخی جاها توانسته آبیاری صددرصدی داشته باشد اما در برخی نقاط کشاورزان با مشکل شدید کم آب مواجه بودند که تلاش می شود با مدیریت درست آب مورد نیاز موجود را تامین کنیم.

وی اظهار کرد: حوضه رودخانه زهره که بخشی از اراضی شهرستانهای بهبهان، امیدیه و هندیجان را در بر می گیرد در مجموع ۴۳هزار هکتار اراضی کشاورزی را زیر پوشش دارد که از این میزان ۱۶هزار هکتار دارای قرار داد تامین آب هستند.

صفرنژاد اضافه کرد: در حوضه جراحی هم ۲۵ هزار هکتار در شهرستانهای بهبهان، رامشیر و شادگان وجود دارد که وزارت نیرو برنامه ریزی می کند تا برای کشت های دایم اعم از نخیلات در شادگان آب در اختیار کشاورزان قرار دهد و غیر از این دیگر آبی برای دیگر محصولات وجود ندارد.

امید می رود با تدابیر اتخاذ شده و آنچه که در آینده تدبیر می شود بحران کم آبی در خوزستان برطرف شود.

خوزستان با ۱۴میلیون و ۲۰۰هزار تن مجموع محصولات اعم از زراعی، باغی، دامی و شیلات مقام نخست کشور را به خود اختصاص داده است.

۱۱۰نوع محصول زراعی و باغی در این استان کشت می شود که به تازگی هم تولید محصولات جدیدی مانند زعفران و پسته در برخی مناطق آن به سایر محصولات کشاورزی استان افزوده شده است.

تنوع شرایط اقلیمی در خوزستان این امکان را می دهد که حد اقل سالانه ۲۵میلیون تن انواع محصولات در این استان در آینده ای نه چندان دور تولید شود.

اراضی مستعد کشاورزی خوزستان هم اینک یک میلیون و ۲۰۰هزار هکتار است و از آنجایی که در سال بیش از یک بار کشت می شود بنابراین می توان سطح زیر کشت سالانه در این استان را تا یک میلیون و ۷۵۰هزار هکتار افزایش داد.

مرجع: ایسنا

---