بودجه عمران کشور همیشه قیچی می‌شود

در اولین سال بودجه‌نویسی دولت یازدهم (سال 93)، بودجه عمرانی 28 درصد نسبت به سال 92 کاهش یافت؛ اما شرایط در بودجه سال 94 مقداری نسبت به 93 ترمیم و 7 درصد بودجه عمرانی بیشتر شد اما این در حالی است که بازهم اختلاف 19 درصدی را نسبت به سال 92 شاهد بودیم.

بودجه عمرانی سال 92 مبلغی بالغ‌بر 56 هزار میلیارد تومان بود که در سال 94 به 47.3 هزار میلیارد تومان کاهش یافت. بودجه عمرانی سال 95 نسبت به سال 94، افزایش 20.5 درصدی داشته ولی این افزایش فقط توانسته با اختلاف یک درصد از بودجه 92 پیشی بگیرد و به 57 هزار میلیارد تومان برسد.

البته در سال 1394 عملکرد هزینه‌ای دولت نشان می‌دهد که از 47.3 هزار میلیارد تومان مصوب بودجه برای پرداخت‌های عمرانی، در شش‌ماهه نخست سال 94 فقط 8.6 هزار میلیارد تومان پرداخت‌شده است. به‌هرحال تحقق بودجه عمرانی بیش از 14 درصد تا پایان سال نبوده است و این نشان می‌دهد که تأمین زیرساخت‌ها فقط در بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌ها مورد تأکید قرار می‌گیرد و در واقع عزم جدی برای انجام هزینه‌های عمرانی دیده نمی‌شود. در این بین «صما» چالش‌های بودجه عمرانی سال آینده را در گفت‌وگویی با تعدادی از نمایندگان مجلس دهم مورد بررسی قرار داده است.

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس بابیان اینکه قسمت اعظم بودجه کشور صرف مواردی همچون پرداخت یارانه و حقوق می‌شود به "صما" گفت: در حال حاضر حدود 45 هزار میلیارد تومان به بخش یارانه و 21 هزار میلیارد تومان حقوق پرداخت می‌کند؛ که قطعاً ارقام بسیار بزرگی محسوب می‌شوند.

قاسم میرزایی نیکو گفت: به‌عبارت‌دیگر دولت اعتباری برای صرف در حوزه دیگر کشور ازجمله عمران را ندارد. به همین علت بودجه‌های تخصیص شده در حوزه‌های مختلف در هیچ سالی تحقق پیدا نکرده است.

نماینده مردم دماوند و فیروزکوه در مجلس دهم گفت: به‌طورکلی بودجه ۳۰ سال عمرانی کشور مشخص نیست در کجا هزینه شده و دولت یازدهم نیز با ۵۸۰ هزار میلیون بدهی از دولت قبل، کار خود را شروع کرده است.

وی در این خصوص تصریح کرد: از سال 57 تا 94 همواره بیش از 50 درصد منابع دولت از نفت تأمین‌شده است و به‌طور متوسط تنها 37 درصد حاصل از مالیات‌ها است.

میرزایی نیکو بابیان اینکه یارانه بیشتر شهرستان‌های چند برابر بودجه سالانه شهرستان است گفت: به‌طور مثال یارانه ماهانه دماوندی‌ها ۱.۵ برابر بیشتر از بودجه سالانه این شهرستان است در حال حاضر یارانه دوسوم بودجه کشور را به‌راحتی می‌بلعد.

عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس تصریح کرد: دولت باید حاکمیت خود را در اکثر حوزه‌ها تمام کند البته در بودجه 96 نگاه‌های مطلوبی در این خصوص صورت گرفته است.

همچنین سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی بابیان اینکه متأسفانه هزینه جاری کشور غیرقابل‌تصور و بسیار زیاد است به "صما" گفت: هزینه‌های جاری دولت شامل حقوق و مزایای کارمندان، یارانه و بخش عمران است.

صدیف بدری گفت: بودجه بسیار کم بخش عمران در بیشتر مواقع قیچی شده و به بخش‌هایی مانند یارانه وارد می‌شود. البته به نظر می‌رسد عدم تحقق بودجه عمرانی مبحث تازه‌ای نباشد.

سخنگوی فراکسیون مدیریت شهری مجلس دهم با انتقاد از اینکه امروز شاهد هستیم که بیش از 90 درصد بودجه دولت صرف امور جاری کشور می‌شود و تنها 10 درصد از بودجه کل صرف امور عمرانی می‌شود تصریح کرد: وقت آن رسیده که دولت نگاه ویژه‌ای به بخش عمران داشته باشد زیرا این بخش در رکود بسیار سنگینی محصورشده است.

نماینده مردم اردبیل، نیر، نمین و سرعین در مجلس شورای اسلامی با یادآوری اینکه مجلس دهم باید درزمینه کاهش هزینه‌های جاری دولت با سبک‌سازی بدنه دولت اقدامات چشمگیری انجام دهد، افزود: امروز به مرحله‌ای رسیده‌ایم که دامنه هزینه‌های جاری دولت تا مرز 90 درصد بودجه عمومی کشور رشد کرده و به شکل بودجه جاری درآمده است؛ و این مورد باعث ایجاد چالش در حوزه‌های مختلف شده است.

وی در ادامه به راهکارهای ارائه‌شده دولت یازدهم در مورد کاهش حجم هزینه‌های جاری دولت اشاره داشت و در این خصوص گفت: دولت یازدهم برای تغییر ساختار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور گام‌های مؤثری برداشته و در نظر دارد برای کاهش هزینه‌های جاری دولت دو نهاد «سازمان برنامه‌وبودجه» و «سازمان اداری و استخدامی» از هم تفکیک کند.

سخنگوی کمیسیون عمران مجلس دهم در خاتمه گفت: کاهش حاکمیت دولت در امور و کاهش هزینه‌های جاری کشور به مدت‌زمان طولانی نیاز دارد؛ زیرا باید برنامه‌ریزی‌های مطلوبی در این خصوص صورت بگیرد.

به علاوه عضو کمیسیون عمران بابیان اینکه در لایحه بودجه 96 ارسال‌شده به مجلس مباحثی در خصوص واگذاری طرح‌ها به بخش خصوصی صحبت شده است گفت: مشارکت بخش خصوصی در طرح‌های مختلف عمرانی باعث بهبود شرایط اقتصادی می‌شود.

حمید بنایی گفت: در حال حاضر بخش اعظمی از پروژه‌های عمرانی به دلیل نبود منابع مالی در حال استهلاک است؛ درحالی‌که توان‌بخش خصوصی می‌تواند راهگشای این مباحث باشد.

نماینده مردم گناباد و بجستان در مجلس شورای اسلامی در این خصوص افزود: البته این مشارکت‌ها باید با نظارت دقیق انجام بگیرد تا کشور متحمل ضرر و زیان از کم‌کاری‌ها نشود؛ بخش خصوصی باید متعهد شود که با همکاری در تکمیل پروژه‌ای بعد ادعای ناکارآمد بودن پروژه و تخریب آن را نکند.

این نماینده مردم در مجلس دهم گفت: استفاده از منابع و ظرفیت‌های خارجی و بخش خصوصی راهکار مطلوبی برای جبران کسری بودجه است.

وی بابیان اینکه کمیسیون عمران همواره به دنبال واگذاری طرح‌ها به بخش خصوصی است گفت: اجرای صحیح اصل 44 قانون اساسی یکی از تأکیدات مکرر کمیسیون عمران است.

بنایی بابیان اینکه با توجه به کاهش قیمت نفت باید درآمدهای جایگزین برای کشور به دست بیاید، گفت: در شرایط کنونی بهترین درآمد برای کشور استفاده از منابع خارجی و به حرکت درآوردن چرخه تولید است.

عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه دولت در بودجه‌ریزی طرح‌های عمرانی دقت موشکافانه‌ای داشته باشد یادآور شد: در این خصوص دولت باید طرح‌های اولویت‌دار و در حال اتمام را به طرح‌هایی با کمتر از 30 درصد پیشرفت فیزیکی ترجیح دهد.

همچنین عضو کمیسیون عمران مجلس با اشاره به تأکید دولت در بودجه ۹۶ کل کشور بر واگذاری طرح‌های نیمه‌تمام به بخش خصوصی، گفت: استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تکمیل پروژه‌های عمرانی می‌تواند بسیاری از این پروژه‌ها را تمام و به بهره‌برداری برساند.

حسین هاشمی تختی با اشاره به جزییات لایحه بودجه 96 کل کشور، بیان کرد: در این لایحه مشارکت و واگذاری طرح‌های عمرانی به بخش خصوصی در تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام یکی از راهبردهای اصلی دولت در سال‌های آینده است.

نماینده مردم بندرعباس، قشم، حاجی‌آباد و بندر خمیر در مجلس شورای اسلامی، بابیان اینکه بودجه دولت کفاف تکمیل پروژه‌های عمرانی را نمی‌دهد، افزود: با استفاده از توان‌بخش خصوصی دولت می‌تواند تمرکز خود را بر روی سایر بخش‌ها گذاشته و حتی شرایط بیشتری را برای اشتغال فراهم کند.

وی با تأکید بر اینکه رفع کسری بودجه دولت باید با استفاده از توان‌بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی صورت گیرد، تصریح کرد: کمیسیون عمران مجلس بارها در خصوص ضرورت واگذاری طرح‌های عمرانی به بخش خصوصی تأکید داشته است.

این نماینده مردم در مجلس دهم بابیان اینکه مجلس از واگذاری طرح‌های نیمه‌تمام به بخش خصوصی حمایت می‌کند، تأکید کرد: واگذاری این طرح‌ها به بخش خصوصی چابک سازی دولت را در پی دارد.

عضو کمیسیون عمران مجلس با اشاره به ظرفیت‌های بخش خصوصی در کشور، افزود: بخش خصوصی از حیث اینکه در منافع و ضرر دخیل است؛ به‌طور حتم دقت بیشتری در انجام کارها به خرج خواهد داد.

هاشمی تختی ادامه داد: تسهیل شرایط حضور بخش خصوصی برای اتمام طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام می‌تواند از فرسوده‌شدن این طرح‌ها به علت طولانی شدن زمان تکمیل آن‌ها جلوگیری کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: شناسایی طرح‌های نیمه‌تمام عمرانی و در اولویت قرار دادن آن‌ها برای واگذاری به بخش خصوصی ضروری است.