مخاطرات حمل مصالح ساختمانی درکمین شهروندان

مخاطرات حمل مواد مصالح ساختمانی درون شهری و برون شهری ازجمله معضلاتی است که درکنارسایرمشکلات وحوادث مربوط به ساختمانی خطرآفرین شده و با حوادث جانی و مالی همراه بوده است.

در این زمینه دکتر محمود صفارزاده - معاون تحقیقات و فناوری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خلاء قانون و تدوین آیین نامه‌های مربوطه را مهمترین دلیل معضلات حمل مواد ساختمانی ارزیابی می‌کند و می‌گوید: متاسفانه درکشور ما ضوابط معین و مشخصی برای حمل مواد ساختمانی وجود ندارد و آیین نامه‌ها و قوانینی که درباره نحوه حمل مواد وجود دارد صرفا مواد پرخطر ، قابل اشتعال و خطرناک که صرفا ترددهای برون شهری را دربرمی‌گیرد مشمول می‌شود.

وی با تاکید بر این امر که برای ترددهای درون شهری حمل مواد ساختمانی یا فاقد ضوابط وآیین نامه هستیم یا اینکه در ابلاغ آن تعلل صورت گرفته و کنترل های لازم برروند حمل مواد ساختمانی نداریم، تاکید می‌کند: آیین نامه های حمل بار صرفا مربوط به مواد پرخطراست که در ترددهای بین شهری توسط پلیس راه مورد کنترل قرار می‌گرد و اگر هم نظارتی بر روند حمل کالای ساختمانی صورت می‌گیرد فقط برون شهری است درحالی که بالاترین مخاطرات حمل این مواد مربوط به ترددهای شهری است.

معاون تحقیقات و فناوری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درعین حال زمان حمل این مصالح که عموما در ساعات پایانی روز صورت و در شب صورت می‌گیرد را عامل دیگری در ضعف کنترل مصالح ساختمانی ارزیابی می‌کند و تاکید دارد: در زمان شب نیروهای پلیس راهنمایی رانندگی در قیاس با زمان روز،کنترل و نظارت کمتری صورت می‌گیرد و همین مساله در نظارت صحیح بر روند حمل مصالح اختلال ایجاد می‌کند.

صفارزاده در همین حال عدم آموزش‌های لازم راننده‌ها و افرادی که بار را تحویل می‌گیرند را نیز از دیگر عواملی ارزیابی می‌کند که سبب ایجاد بهم ریختگی و آشفتگی در پروسه حمل مواد ساختمانی می‌شود و خاطرنشان می سازد: مسوولان و دستگاه های متولی می بایست برای حمل مصالح ساختمانی آیین نامه های مربوطه را تدوین کنند و وزارتخانه راه وشهرسازی می بایست ضوابط حمل ونقل کالاهای ساختمانی برون شهری و وزارت کشور وشهرداری نیز ملزم هستندکه آیین نامه حمل مواد مصالح ساختمانی را تهیه و ابلاغ نشده است.

معاون تحقیقات و فناوری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه تدوین آیین نامه و اعمال مفاد آن می تواند اولین قدم برای پیشگیری ازحوادث جانی و مالی ناشی از حمل مواد مصالح ساختمانی تدوین آیین نامه است گفت: البته برای آیین نامه های برون شهری به صورت موردی وجود دارد اما اینکه چقدر این آیین نامه اجرایی می شود و چقدر پلیس دراین زمینه سخت گیری می کند و چقدر برنحوه عملکرد پلیس دراین زمینه نظارت می شود،اینها مواردی است که جای بحث و بررسی دارد.

همچنین حیدرجهان بخش عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران در تشریح دلایل حمل نادرست مصالح ساختمانی ابتدا با تقسیم بندی نوع و جنس مصالح و مواد ساختمانی و تفکیک آنها به سه دسته می‌گوید: یک بخش از مصالح ساختمانی که شامل موادی نظیرگچ، خاک و... است در صورت قرارگرفتن درمعرض باد ویا تغییرات جوی ،از نظر ماهوی تغییر شکل می‌دهند و مجاورت آنها نه تنها باعث از بین رفتن و آسیب کیفی به آنها می‌شود بلکه سلامت شهروندان را نیز با خطرمواجه می کند.

وی درباره بخش دوم مصالح ساختمانی که جزء مصالح سخت محسوب می شوند اینگونه می‌گوید: گروه دیگر از مواد ساختمانی نیز وجود دارد که اگرچه شرایط جوی تاثیرچندانی برماهیت آنها ندارد اما حمل آنها در هرشرایطی با مخاطرات بالایی همراه است که تیرآهن ،فولاد و... شامل این دسته می‌شوند.

عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران تفکیک مصالح را به عاملی تعبیرمی‌کند‌ که به گفته وی دو پارامترمهم و اصلی را الزام آورمی‌کند و می گوید: حمل صحیح مصالح ونیز ممانعت از خسارات جانی به شهروندان دو مولفه مهمی است که در فرِآیند بارگیری،حمل و تخلیه می بایست مدنظرقرارگیرد.

وی با ذکرمثالی می گوید: به عنوان مثال حمل نادرست بلوک های ساختمانی باعث می شود که آنها در مراحل سه گانه بارگیری،حمل و تخلیه خرد شوند واگرمجموع آسیب های ناشی از حمل نادرست مصالح را درمقیاس کلان درنظربگیریم می بینیم که این پروسه دربردارنده زیانهای اقتصادی است.

جهان بخش همچنین با ذکرمثالی درباره تبعات جانی ناشی از حمل شیوه های نادرست مصالح می گوید: به عنوان مثال گاهی حمل نادرست آهن آلات و جداشدن آنها از ماشین آلات حمل باعث شده خسارات جانی بسیاری برای شهروندان رقم بخورد.

او درادامه اظهارت خود به تجارب کشورهای پیشرفته برای حل این معضل ادامه می دهد: درکشورهای پیشرفته حمل استاندارد مصالح و بهره گیری از شیوه های مدرن بسته بندی،بهره گیری از راننده های متخصص ونیزبکارگیری ماشین آلات پیشرفته و تخصصی ،موفق شده اند که حمل مصالح ساختمانی را به درمراحلی ایمن به سرانجام برسانند.

عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران با تاکید براینکه درکشورما عکس رویه فوق حاکم است و هیچ یک از فاکتورهای حمل مصالح ازتخصص لازم برخوردارنیستند گفت: به عنوان مثال دربحث تجهیزات وماشین آلات حمل مواد ساختمانی بسیاری اوقات از ماشین آلاتی غیرمرتبط وبا چند برابرظرفیت استفاده می شود وهمزمان بکارگیری راننده های فاقد دانش فنی حمل مواد ساختمانی ونیز عدم بسته بندی صحیح مواد ،باعث می شود که شاهد بروز حوادث جانی بسیاری ازاین رهگذرباشیم.

جهان بخش درتوضیح ضرورت تخصصی بودن راننده های ماشین آلات ونیز بهره گیری ازماشین آلات کارآمد می گوید: به عنوان مثال چنانچه درحمل تیرآهن از ماشین آلاتی که دارای قدرت مغناطیسی می باشد استفاده شود ،راننده ماهر می تواند درزمان بروز حوادث ولغزش تیرآهن از ماشین با استفاده ازدکمه های مربوط مانع از سقوط تیرآهن ورهاشدگی آنها در کف خیابان شود.

وی با بیان اینکه مسوولیت نظارت برچگونگی حمل مواد ساختمانی درزمان بارگیری ،حمل و تخلیه به عهده شهرداری ها ودرمسیرجاده ها به عهده وزارتخانه راه وشهرسازی است تاکید می کند: متاسفانه غفلت نهادهای متولی ازاین مساله باعث می شود که شاهد خسارات جانی دراین زمینه باشیم.

عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران با اشاره به ضرروت تشدید برروند حمل کالاهای ساختمانی در سفرهای برون شهری می گوید: به عنوان مثال در کشورهای پیشرفته ضوابط دقیقی در حمل مصالح سنگین ساختمانی وجود دارد و رانندگان مجاز هستند یک ساعاتی مشخصی نسب به حمل مواد اقدام کنند وازاین منظردربروز خطاهای انسانی پیشگیری می شود این درحالی است که غفلت ازاین مهم درکشور ما باعث می شود که مشکلات عدیده ای ازاین رهگذرایجاد شود.