شهرآورد آخوندی و نیکزاد در میدان پردیس

البته سلیقه او در انتخاب واژگان برای نقد مسکن مهر و القابی که او به کار برده است، ناخودآگاه این احساس را در مخاطب ایجاد می‌کند که پشت پرده این انتقادات مکرر، قطعا تسویه حساب‌های سیاسی جناحی نهفته است؛ اما بازدید خبرنگار «صما» از «فاز 11 پردیس» نشان داد که واقعیت امر این است که حق بیشتر با عباس آخوندی است.

«فاز 11 پردیس» به تنهایی از این پتانسیل برخوردار است که حقانیت نظرهای وزیرراه و شهرسازی را ثابت کند؛ هرچند که نمی‌توان منکر این شد که مسکن مهر در مناطقی که از جانمایی خوبی برخورداربوده است تا حدودی قادرشده مشکل مسکن دهک‌های پائين را حل کند؛ اگرچه عباس آخوندی به دلیل مسکن اجتماعی و نیز تعلل در تکمیل واحدهای نیمه‌کاره مسکن مهر که تجمعات و اعتراضات مکرر متقاضیان مسکن مهر را داشته در معرض انتقاداتی است که شاید گاهی این انتقادات وارد باشد اما واقعیت این است که مواضع وزیرراه وشهر سازی درباره مسکن مهر تا حدود زیادی درست است؛ در واقع می‌توان گفت او محق است حتی اگر به ادعای منتقدان، با انگیزه‌های سیاسی در نقد خود از مسکن مهر اغراق کرده باشد.

اگر از اتوبان پردیس عبورکرده باشید، قطعا ساخت انبوهی از برج‌های بلندمرتبه در نوک کوه‌های شهر پردیس توجه شما را هم جلب کرده است؛ از نگاه بیرونی و از فاصله دور این صحنه، برای هر مخاطبی قابل تامل است، اما باید از نزدیک از این واحدها دیدن کنی تا دریابی که تمامی نقدهای جنجالی وزیر راه و شهرسازی درباره مسکن مهر تاحدود زیادی درست است و برچسب‌های آخوندی به مسکن مهر نظیر فاجعه، شلخته، خانمان برانداز، طرح پوپولیستی نمود عینی دارد.

همچنین سایر اوصافي که دیگران درباره مسکن مهر گفته اند نیز ناخودآگاه در ذهن زنده می‌شوند، مثلا اینکه مسکن مهر در جغرافیای وحشی ساخته شده است یا اینکه مسکن مهر باید تخریب شود و یا اینکه مسکن مهر درتپه ماهورها ساخته شده است.

گروه خبری عصر دیروز برای بازید از طرح مسکن مهر پردیس عازم این شهر شد، از چند بنگاه‌دار آدرس واحدهای مسکونی مهر که برفراز کوه‌ها ساخته شده‌اند را می‌گیریم و آنها به ما می‌گویند که این واحدها فاز 11 مسکن مهر پردیس محسوب می‌شوند. اگرچه فاصله این واحدها تا مرکز شهر پردیس زیاد نیست اما ساخت هزاران واحد در دل کوه حیرت‌آوراست. صحنه شبیه فیلم‌های تخیلی می‌ماند. بی اغراق! وهم عجیبی برفضا حاکم است. هزاران واحد در دل کوه‌ها، واحدهایی بلند مرتبه که مراحل پایانی اتمام خود را می‌گذرانند.

چندین کانکس در اطراف این واحدها قرار دارد. حدود ده قلاده سگ که جزء سگ‌های نگهبان محسوب می‌شوند در اطراف این کانکس‌ها درحال پرسه زدن هستند، لابد برای مسایل امنیتی از این سگ‌ها استفاده می‌شود. مردی خود را پیمانکار مسکن مهر معرفی می‌کند و می‌گوید: من به عنوان فردی اجرایی به شما می‌گویم که ساخت این همه واحد در قالب مسکن مهر دربازه زمانی چهارساله، نبوغ مدیریتی می‌خواهد و هیچ کس به جزء علی نیکزاد نمی‌توانست چنین رکوردزنی را انجام دهد.

او می‌گوید: این ادعا را من به عنوان یک فرد اجرایی مطرح می‌کنم و به شما می‌گویم که اگرچه مسکن مهر از لحاظ مکان‌یابی و سایر مسائل مطروحه با مشکلات عدیده غیرقابل‌ انکاری همراه است، اما یک واقعیت این است که فقط مدیریت، پشتکارعجیب، پیگیری‌های مداوم و خستگی‌ناپذیر علی نیکزاد بود که باعث شد هزاران واحد مسکونی به سرعت ساخته شوند و این رکورد را باید درگینس به ثبت رساند!

وارد بحث با او می‌شوم و می‌گویم شاید دلیل این امر ناشی از این بوده که اعتبار هنگفت، همراهی مجلس و دولت و فراهم‌شدن تمامی مسائل باعث شده که وزیر سابق راه و شهرسازی قادر شود که درکوتاه‌ترین زمان ممکن اقدام به ساخت و ساز کند.

می‌گوید: اصلا اینطور نیست همین اعتبار و امکانات را درحال حاضر اگر به مسئولان فعلی بدهیم قادر نخواهند بود که در این‌بازه زمانی این حجم عظیم واحدها را بسازند. این پیمانکارمجددا در دفاع از نیکزاد می‌گوید: علی نیکزاد از صبح زود تا پاسی از شب بر پروژه های مسکن مهر حاضرمی‌شد و به شخصه مورد به مورد مشکلات مسکن مهر را حل می‌کرد و مدیریت قوی و شخصیت اجرایی او نقش کلیدی در به ثمر رسیدن واحدهای مسکن مهر داشته است.

مادری میانسال و پسری حدودا 30 ساله برای بازدید از این واحدها از طرف بنگاه آمده اند. به سراغ آنها می‌رویم، می‌گوید اینجا حتی تا بیست سال دیگر نیز آباد نمی‌شوند. پسر می‌گوید: نمی‌دانم کسانی که این واحدها را ساخته اند درباره مردم چه تصوراتی داشته اند، درمیان این همه کوه وکمر چه کسی می‌تواند زندگی کند؟

مادر حرف پسر را ادامه ‌دهد و می‌گوید: شاید به مرور اینجا به محل اجتماع معتادان و افراد بی‌خانمان تبدیل شود که پسر به میان حرف‌های مادر می دود ومی‌گوید بعید می‌دانم، چون تردد تا پای کوه و اسکان در این واحدها توان بدنی می‌خواهد و بنابراین حتی این واحدها برای پاتوق معتادان هم مناسب نیست!

خانواده دیگری که به همراه فرزند خردسالشان برای بازدید از این واحدها آمده‌اند می‌گویند: اینجا صخره وکوهستانی محض است و حتی یک گونه گیاهی در این محل رويیده نمی شود. او سپس دور افتاده‌ترین واحد فاز 11 مسکن مهر پردیس که دقیقا در نوک کوه است را به ما نشان می‌دهد و می‌گوید: آنجا سکوت محض است، زندگی در آن برج دل می‌خواهد، حتی اگر به فرض سکونت در این واحدها رونق بگیرد، باز هم برج‌ها در محاصره کوه‌های بی‌آب و علف هستند و حس نامطلوبی را به ساکنان القا می‌کنند.

او سپس با کنایه می‌گوید: می دانم از روی دلسوزی دولت برای ما بی‌خانمان‌ها خانه ساخته است، اما به چه قیمتی!در دل کوه. اینجا شبیه فیلم‌های ترسناک است. انگار این منطقه روح زندگی ندارد و به نظرمی‌رسد بهترین کاربری این واحدها برای پادگان باشد. از آنها می‌پرسم که ساخت این همه واحد در دل کوه چه چیزی را به ذهن شما متبادر می‌کند؟ کمی مکث می‌کند و می‌گوید فاجعه و نا امیدی محض! و من یاد اظهارات معاون پیشین وزارتخانه راه وشهرسازی می‌افتم که وقتی به شخصه به او گفتم برخی از واحدهای مسکونی مهر به حدی دور افتاده هستند که مردم محلی از بیم حیوانات غیراهلی جرات تردد ندارند با کنایه به من گفت: یعنی می‌خواهی بگویی در اطراف واحدهای مسکونی مهر پلنگ وجود دارد؟!

اما تحلیل خبرنگار «صما» از فاز 11 پردیس مسکن مهر با در نظر گرفتن اظهارات چالشی وزیر راه درباره مسکن مهر به شرح ذیل می‌آید:

فاجعه، این یکی از واژگانی است که عباس آخوندی درباره مسکن مهربه کاربرده است. مصداق بارز آن عینا در فاز 11 مسکن مهر قابل مشاهده است. فاجعه از این منظر که هزاران واحد مسکونی دقیقا در دل کوه ساخته شده اند. شاید برخی بگویند بالاخره آب و برق این واحدها می‌رسد و آباد می‌شوند، اما باید گفت که شواهد امر نشان می‌دهد که جانمایی این واحدها به گونه‌ای است که در ظاهر امر اصلا نمی‌توان امیدی به رونق آنها در چند سال آینده داشت و این امر شاید مهرتاییدی باشد براینکه مسکن مهر به نوعی فاجعه است.

وزیر راه وشهرسازی چندین بارگفته است که پول مردم را در کوه وکمر هدر داده اند. برای اثبات این ادعا فاز 11 مسکن مهر پردیس بهترین گزینه است چرا که این واحدها دقیقا در دل کوه کمر ساخته شده اند و با توجه به اینکه آبادانی آنها زمان براست می توان گفت که این اظهار نظر وزیر راه قابل دفاع و صحیح است.

شلختگی، واژه‌ای بود که استعمال آن از سوی وزیر راه وشهرسازی با حواشی زیادی همراه است و حتی باعث شد که وزیر پیشین راه به عباس آخوندی گوشزد کند که در نقد مسکن مهر ادبیات بهتری به کار ببرد، اما آيا اینکه هزاران مسکن در دل کوه هاي بي‌آب و علف ساخته شود و بدون اینکه اصول شهرسازی در آن مد نظر قرار بگیرد عین وصف مناقشه برانگيزي كه آخوندي بكار گرفته نیست؟

شاید کمی اغراق‌آمیز به نظربرسد، اینکه عده‌ای گفته اند برخی واحدهای مسکونی مهر باید تخریب و منفجرشوند. درنگاه اول این حرف مغرضانه به نظرمی‌رسد و اولین چیزی که به ذهن می‌رسد این است که این حرف از روی انگیزه‌های سیاسی عنوان شده است. اما واقعیت این است که جانمایی برخی از واحدهای مسکونی مهر به حدی غیرمنطقی است که این ایده را لااقل در حد یک پیشنهاد اولیه در ذهن متبادر می‌کند و مسکن مهر فاز 11 پردیس جزء این دسته قرار می‌گیرد. البته شاید معجزه شود و به ناگاه طی یک اتفاق عجیب تمامی خدمات زیربنایی و روبنایی این واحدها تامین شود و اساسا این فاز از رونق خاصی برخوردار شود اما در شرایط کنونی اینطور به نظر می‌رسد که گویی این واحدها سالیان سال بدون متقاضی می‌مانند و در نهایت بهترین گزینه برای آنها شاید تخریب باشد.

وزیر راه وشهرسازی در میان انبوهی از انتقادات خود از مسکن مهر یکبار هم از واژه پوپولیستی بودن این طرح یاد کرده بود که باز هم مصداق آن در فاز 11 مسکن مهر پردیس قابل اثبات است. پوپولیست از این منظر که در نگاه غیرکارشناسی، هزاران واحد مسکونی با نمایی شیک و در ساختمان‌های بلند مرتبه و وعده اینکه به زودی از این رهگذر افراد صاحب خانه خواهند شد، قطعا می‌تواند قشر بسیاری را با خود همراه کند، قشری که داشتن یک واحدمسکونی نوساز و شیک برای آنها رویای دست‌نیافتنی است، اما واقعیت چیست؟ واقعیت این است که برخی از این واحدها در جاهایی ساخته شده‌اند که فاقد کوچک‌ترین امکانات زیر بنایی هستند و سالیان سال قادرنخواهند بود که به محلی امن و مسکنی که امکان سکونت درآن فراهم شود تبدیل شوند و این تناقض نمایانگر آن است که این طرح عملا با وعده‌های پوپولیستی همراه بوده است.

عباس آخوندی در سلسه نقدهای خود از مسکن مهر، اشاره کرده است که مسکن مهر سرمایه های ملی را هدر داده است و اگر درکشورهای پیشرفته چنین اتفاقی رخ می داد، احتمالا از مدیران شکایت می‌کردند و به جرم عوام فریبی و هدر رفت سرمایه های ملی آنها را به زندان می‌انداختند. ساختمان‌های بلند مرتبه در دل کوه این ادعا را اثبات می‌کنند. این ساختمان‌ها با زبان بی‌زبانی می‌گویند که ما نماد هدر رفت سرمایه ملی هستیم.

خانمان برانداز هم لقبی است که وزیرراه وشهرسازی به پروژه مسکن مهر نسبت داده است، لقبی که به نظر می‌رسد خیلی سنگین است. چراکه این واحدها اساسا با هدف خانه‌دارشدن اقشار آسیب‌پذیر ساخته شده‌اند. اما می‌توان گفت که مصادیق بارز این ادعا هم در مسکن مهر تاحدودی زیادی وجود دارد. آسیب‌های اجتماعی ناشی از اجتماع اقشار مختلف در واحدهایی که از حداقل‌های امکانات رفاهی، زیربنایی و روبنایی برخوردار است می‌تواند به نوعی خانمان برانداز بودن این طرح را به اثبات برساند. البته این آسیب‌ها و نابهنجاری‌های مترتب آن قطعا در درازمدت نمود بیشتری پیدا خواهد کرد.

عباس آخوندی پیشتر به عنوان وزیر راه وشهرسازی عنوان کرده بود که طرح مسکن مهر با حرمت انسانی مغایرت دارد. بازهم فاز 11 پردیس این ادعا را اثبات می‌کند ساخت انبوهی مسکن بلند مرتبه و متراکم در تپه ماهور‌ها و بیابان‌ها کاملا بیانگر مغایرت این طرح با حرمت انسانی است، چرا که اگر می‌خواستیم حرمت متقاضیان را حفظ کنیم باید این واحدها درمکان‌هایی ساخته می‌شد که از حداقل امکانات اولیه زندگی برخودار بودند.

و بالاخره اینکه در پایان بازدید از واحدهای مسکونی مهر پردیس، این فکر به ذهن می‌رسد که چرا در این مدت عباس آخوندی در سلسله نقدهای جنجال برانگیزش از مسکن مهر، خود را به زحمت انداخته و با طرح انتقادات پرحاشیه خود را در معرض تیررس شدیدترین انتقادات دلواپسان قرارداده است؟

او می‌توانست تور یک روزه‌ای راه بیندازد و نمایندگان مجلس و منتقدان و دلواپسان را راهی فاز 11 مسکن مهر پردیس کند تا ساختمان‌ها به جای عباس آخوندی فاجعه‌آمیزی، پوپولیستی، مغایرت با حرمت انسانی و شلختگی مدیریتی را در مسکن مهر بازگو کنند.