موافقان و مخالفان آیین نامه ساختمان چه می گویند؟

گروه اول با تشکیل کمپینی تحت عنوان کمپین«نه به آیین نامه کنترل ساختمان» و راه اندازی گروه تلگرامی مراتب اعتراض خود را در این زمینه بیان کرده و خواستار توقف تصویب این ‌آیین نامه در هیات دولت شده اند. گروهی که البته مهندسان زیادی را با خود همراه کرده است و تلاش گردانندگان این گروه برای همراهی و تهییج جامعه مهندسی تا آنجا پیش رفته که با اشتراک موزیک‌های حماسی سعی کرده‌اند فضاسازی خاصی ایجاد کنند و حتی ممانعت از تصویب این آیین نامه را به نوعی یک پیروزی برای جامعه مهندسی قلمداد کرده‌اند.

این دیدگاه بر این باور است که آیین نامه مذکور نه تنها مغایر قوانین بالادستی است و سبب ترویج رانت؛ فساد و ویژه خواری در برخی مراجع خاص می‌شود بلکه سبب فروپاشی سازمان نظام مهندسی که یکی از متولیان قانونی؛ اصلی و تاثیرگذار صنعت ساختمان است نیز خواهد شد.

اما در برابر این گروه؛ٰ گروه دیگری از مهندسان با راه اندازی کمپین موافقان آیین نامه کنترل ساختمان براین باورند که سازمان نظام مهندسی یک سازمان حرفه‌ای است که قدرت خود را ازحرفه مندان اعضا می گیرد و کسانی که قصد دارند با تقلیل آن به سازمانی صنفی به اهدف خود برسند؛ دانسته یا نادانسته مهندسان حرفه‌ای را از این سازمان دور می کنند و فضا را برای سوء استفاده افرادی که مهندسی را نه حرفه خود؛ بلکه شغل دوم و سوم و شغل تفننی خود می‌دانند باز می گذارند. این طیف از جامعه مهندسی براین باورند که آیین نامه کنترل ساختمان می تواند فرصت مغتنمی برای افرادی باشد که مهندسی را حرفه خود می‌دانند و از این منظر با تصویب این آیین نامه موافق هستند.

به گزارش خبرنگارصما صف آرایی مهندسان مخالف و موافق تصویب این آیین نامه در حالی صورت گرفته است که پیشتر وزارتخانه راه وشهرسازی با برگزاری جلسات مکرر با ارکان مرتبط با ساخت وساز به زعم خود سعی کرد که تصویب این آیین نامه را با انجام نظرخواهی و در فضایی اقناعی و کارشناسی به سرانجام برساند اما در آستانه تصویب این آییین نامه؛ گویا این جلسات نتوانسته است این گروه از مهندسان را قانع کند. درحال حاضر بحث و اظهارنظر درباره زوایای مختلف این آیین نامه به شدت بالا گرفته است که البته برخی از اظهارنظرها حاکی ازسوء برداشت از ابعاد و مفاد این آیین نامه است. مثلا منتقدان تصویب این آیین نامه براین باورند که اجرای امر نظارت و بازرسی از مسیر شهردارها عملا معیشیت مهندسان و نیز جایگاه حرفه‌ای سازمان نظام مهندسی را به مخاطره می اندازد این درحالی است که کارشناسان وزارتخانه راه وشهرسازی بارها و به کرات درباره این مساله سخن راندند و تاکید کردند که شهرداری در جایگاه یک نهاد حاکمیتی؛ دراین زمینه از ارجحیت ولاتری نسبت به سازمان نظام مهندسی برخوداراست و همچنین با توجه به اینکه بازرسی شغلی تمام وقت است که عملیاتی شدن آن منوط به فعالیت پیمانکار؛ طراح؛ معمار و بازرسانی است که جملگی مهندس هستند از این منظر هم می توان گفت که برخلاف تصور؛ تصویب این آیین نامه تهدیدی برای اشتغال مهندسان در برنخواهد داشت چرا که این مهندسان باید از میان 400 هزار مهندس عضوسازمان نظام مهندسی ساختمان گزینش شوند.

اما در برابر این اظهارنظرها گروه موافق تصویب این آیین نامه نقطه نظرات دیگری دارند این عده براین باورند که نظام مهندسی ساختمان به جای اینکه سازمانی برای توزیع کار باشد می‌بایست به امور صنفی و اعتلایی خود مشغول باشد. به باوراین عده تجربه سیستم ارجاع نظارت کار از طریق سازمان نظام مهندسی ساختمان نشان داد که این فرآيند با تبعات جبران ناپذیری همراه خواهد بود که نتیجه آن به جای آنکه سبب بهبود چرخه ساخت وساز شود بیشترسبب فسادهای مالی برای برخی می‌شود که نمونه آن اختلاس 40 میلیاردی در سازمان نظام مهندسی تهران بود. همچنین این دیدگاه براین باور است که شهرداری در جایگاه یک نهاد حاکمیتی وظیفه کنترل و بازرسی فرآیند ساخت وساز را دارد و باید به وظیفه قانونی خود در این زمینه عمل کند.

به گزارش خبرنگار صما البته در اين ميان عده‌ای ديگر نيز دارای مواضع موافقت انتقادی نسبت به متن پيشنهاد شده هستند. به طوری که در محتوای آن پاره ای نكات مثبت و از جمله پايان دادن به مداخله سازمان نظام مهندسي در امور مردم و انجام كار‌های صرفا حرفه‌ای می‌بينند و از سوی ديگر ضعف های جدی در متن پيشنهادی مي‌بينند كه حتي در صورت تصويب اثری در ارتقای كيفيت شهر و ساختمان نخواهد داشت و حتي به باور آنها به خاطر برداشتن كامل امر نظارت و عدم اجبار بازرسي و عدم كنترل نقشه ها وضع را از امروز نيز بدتر خواهد كرد و اين بد گماني را در ميان این طیف از مهندسان ايجاد نموده كه هدف از اين تغييرات ارتقای كيفيت ساختمان و اعتلای مهندسي نبوده بلكه کاهش قدرت نظام مهندسی به بهای تنزل كيفيت ساختمان بوده است. طيف ميانه كه اغلب جوامع و انجمن های صنفی شناسنامه دار و پرسابقه مشاوران و پيمانكاران كشور را تشكيل مي‌دهد قائلند كه آنچه برای تصويب تقديم دولت شده هيچ شباهتي با متن مترقی‌ای كه در سال ٩٤ رونمايي شد ندارد و تصويب متن حاضر اگر بدتر از عدم تصويب آن نباشد هيچ رجحانی بر آن ندارد.

گفتنی است هنوز وزارتخانه راه وشهرسازی در برابر این انتقادات و اظهارنظرهای مهندسان موضع گیری نکرده است، برخی می‌گویند بهتراست که برای اقناع جامعه مهندسی نظرات کارشناسی مطرح شود و بر روی تک تک مواد این آیین نامه گفت وگو شود و به جای اینکه به شکل هیجانی و احساسی کل آیین نامه رد یا تصوب شود نقاط قویت و ضعف آن مورد بررسی قرار گیرد تا نتیجه مطلوبی از گفت وگو ها به دست بیاید.