فرجام وعده‌های پوپولیستی در صنعت ساختمان

ابتدا: روزهای تبلیغات انتخابات آغازشده است و نامزدهای ریاست جمهوری برای جذب حداکثر آراء در سبد خود تلاش مضاعفی می‌کنند. بدون شک یکی از شاخص ترین استراتژی های تبلیغاتی کاندیداهای ریاست جمهوری ارائه طرح های جذاب پوپولیستی است که تجربه ثابت کرده در مصادره کردن آرای اقشار فرودست و نیز طبقه کم درآمد جامعه، نسخه بسیار شفابخش و کاربردی و از ضریب موفقیت نسبتا بالایی برخورداراست.

درمیان کاندیداهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نیز، طبیعی است که برخی از کاندیداها بخواهند با علم به این موضوع از این تاکتیک و فن بهره بگیرند. درمیان وعده‌های متعددی که اخیرا شش نامزد ریاست جمهوری درحوزه مسکن ارائه کردند، رد پای وعده‌های پوپولیستی به چشم می‌خورد، چه اینکه تکمیل طرح مسکن مهر که برآیند عینی شخصیت پوپولیستی احمدی نژاد است، به عنوان یکی از وعده‌های دندانگیر ازسوی نامزدها معرفی شد. اما پرسش این است که آیا واقعا شرایط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ایران در مرحله کنونی اساسا ظرفیت وارد شدن به فازهای پوپولیستی را دارد؟

بعد: احمدی نژاد قاعده بازی‌های پوپولیستی را خوب بلد بود؛ نحوه پوشش،گفتار و نیز نوع برخورد او با اقشارمختلف مردم در سفرهای استانی به خوبی نمایانگر این خصیصه ذاتی او بود. اما بی‌گمان مسکن مهر نماد و برآیند مجسم رویکرد توده‌گرایی اوبود. از این رو دولت احمدی نژاد با تبلیغات گسترده عنوان کرد که مشکل مسکن را از رهگذر این طرح برای همیشه ریشه‌کن خواهد کرد.

او به مثابه یک سوپرمن وارد میدان شد، بدون مطالعات کارشناسی، مجوز ساخت میلیون‌ها واحد مسکونی در کوه وکمر، بیابان، تپه ماهورها و حتی در حوالی قبرستان صادرشد. بدون رو در بایستی انتقاد از این طرح به خط قرمز دولت او تبدیل شد و کارشناسان بسیاری از نقد مسکن مهر منع شدند و همزمان برای تطهیر مسکن مهر، علی نیکزاد به همراه احمدی نژاد در نقش قهرمانان ملی در افتتاح این واحدها حاضرمی‌شدند و به‌رغم همه اشتباهات فاحش کارشناسی که در اجرای این طرح صورت گرفته بود اما این دو به عنوان افراد پُرکار در نظرها نقش می‌بستند.

سپس: اما اجرای این طرح پوپولیستی با تبعات بسیاری برای اقتصاد کشور همراه بشد‌؛ دولت احمدی نژاد برای تأمین مالی این طرح از بانک مرکزی قرض کرد، که سبب رشد نقدینگی و افزایش تورم شد به طوری که نیمی از تمام پول‌های چاپ شده در تاریخ ایران صرف ساختن مسکن مهر شد. سپس نیز گفته شد که تورم 40 درصدی حاصل اجرای طرح مسکن مهر بود. بعد هم مشکلات مسکن مهر در دولت یازدهم خود را نشان داد. واحدهای نیمه کاره، واحدهای بدون متقاضی، ساخت هزاران واحد درمکان‌هایی که امکان تامین خدمات زیربنایی و روبنایی آن با هزاران مشکل رو به رورشد. بدین ترتیب طرحی که درابتدا به صورت حلال مشکلات مردم وگره‌گشای معضل مسکن تبلیغ می‌شد و بسیاری از توان اقتصادی کشور را به خود معطوف کرد و اعتبارهای سنگینی را بلعید، عملا به یک آیینه تمام نمای ناکارآمدی دولت احمدی نژاد تبدیل شد.

سرانجام: علی رغم اینکه تجربه شکست خورده طرح مسکن مهر، ناکارآمدی طرح عوام فریبانه و مردم پسند را به خوبی نشان داده است وحتی توده مردم نیز به این واقعیت پی‌برده اند‌؛ اما برخی ازکاندیداهای ریاست جمهوری و یا نامزدهای شوراهای شهر گویا دست بردار نیستند و می‌خواهند با اتکا با روش‌های توده پسند مردم را با خود همراه کنند.

در شورای شهر هم برخی از کاندیداها با وعده اجرای پروژه های عمرانی ملموس مترصد آن هستند که آرا اقشار ضعیف جامعه را برای خود مصادره کنند. بدون شک نمی‌توان کاندیداهای ریاست جمهوری و یا شوراهای شهر را از دادن شعارهای توده پسند منع کرد، اما این مردم هستند که باید بدانند که دیگر حوزه مسکن و نیز به طور کل اقتصاد کشور ما ظرفیت اجرای این نوع طرح‌های خانمان برانداز را ندارند.