پراكنش نامناسب فضاهاي سبز شهري در اهواز

*نويد قائدي: در اين نوشتار به چند نكته در خصوص شاخص ها و سرانه فضاي سبز شهري اشاره مي گردد و به طور مثال منطقه اي به بزرگي 5.26 كيلومتر مربع كه حدافاصل بين بلوار انقلاب يعني از ابتداي پل راهنمايي تا ميدان سه راه خرمشهر و خيابان بهشتي ابتداي كوي 22 بهمن تا خط آهن منتهي شرقي كوي علوي و كوي بني هاشم را در بر مي گيرد.
از لحاظ تعريف فضاي سبز شهري محل و ماوايي است كه شهروندان بتوانند از آن استفاده بهينه نمياند و فراغت خود را در كمال آرامش در آن سپري نمايند و از امكانات موجود در آن بهره بگيرند و اين سركردن اوقات فراغت رابطه مستقيم روحي و رواني در اخلاق و رفتار شهروندان و تلطيف روحيه آنان خواهد داشت.البته موضوع مهمي چون بوم زيست و مسايل اكولوژيكي هم مهم است كه در جاي خود قابل بررسي است و نكته از اين جهت ارائه شد كه ميزان فضاي سبز موجود در آيلند خيابان ها و معابر و ميادين و لچكي ها چون كاربرد عمومي شهروندي ندارد در تعريف فضاي سبز شهري نيست و فقط مي تواند تعديل و زيبا كننده محيط و منظر و پاكي محيطي باشد.
ميزان استاندارد جهاني سرانه فضاي سبط شهري به متوسط 25 متر مربع براي هر شهروند است ولي در ايران وزارت مسكن و شهرسازي با توجه به اقليم و وضعيت كالبدي شهرهاي ايران رقت بين 9 تا 12 متر مربع مطرح كرده است كه در اين نوشتار مورد پذيرش ما مي باشد.البته روش ديگري هم بر اساس ميزان سصح محلات شهرها مطرح مي شود كه بايد از كاربري اراضي هر منطقه 50 درصد مسكوني و 25 درصد سواره روها و 15 درصد پياده راهها و 10 درصد فضاي سبز شهري و ورزشي و ديگر خدمات شهري عمومي باشد.البته در تعيين سرانه پراكنش مناسب آن در سطح شهر بسيار حايز اهميت است و شهروندان هر منطقه و محله بايد بتوانند براحتي به فضاهاي تعريف شده دسترسي عمومي و با طي حداقل پياده روي ها را داشته باشند.مثلا در شهري مانند اهواز مديران شهري نمي توانند اداعا نمايند كه سرانه بالايي چون چون تمام اطراف كارون فضاي سبز است،درست است كه چنين فضايي ايجاد شده اما مردم مناطقي مانند كوي گلدشت،كوي علوي،ملاشيه و مندلي و كروشات و.... چه استفاده روزانه اي از اين فضاها مي توانند داشته باشد،لازم بذكر است بيشتر استفاده كنندگان از فضاهاي سبز شهري كودكان و نوجوانان و افراد سنين بالا تر هستند كه متاسفانه در طول روز امكان دسترسي به چنين فضاهايي را ندارند.
در ابتداي مطلب متوسط مساحت فضاي ذكر شده حدود 5.5 كيلومتر مربع يا 550 هكتار است.چون از ميزان آمار جمعيت منطقه اطلاع دقيق نيست لذا شاخص سطح فضايي را در نظر گرفته مي شود يعني در اين منطقه بايد به طور ميانگين 55 هكتار فضاي سبز ايجاد شده باشد.كه البته چنين اتفاقي در هيچ از محلات اهواز تا كنون نيافتاده است.ولي انتظار مي رود با برنامه ريزي و ترسيم پلان فضاي سبز كل سطح شهر در هر كدام از محلات حداقل تا نصف اين ميزان فضا ايجاد گردد.اما در اين منطقه به جز محدود فضاي سبز ايجاد شده در جنب جنوب غربي پل راهنمايي،محل تلاقي بلوار الهادي و خيابان بهشتي،ميدان و لچكي جنوب خيابان امير كبير و مختصر سبز كردن آيلندهاي بعضي از معابر فضاي سبز مشخص ديگري ديده نمي شود.
نبود چنين فضاهاي ضروري به طور مستقيم بر رفتار شهروندان تاثير خواهد اشت و روحيه آنان را كسل و خسته و بي حوصله خواهد كرد و همه روزه آنان دچار زندگي هاي روزمره ماشيني بوده كه با كالبدهاي سخت و بي روح شهر طرف هستند و در چنين فضايي شهرونداني لطيف و پويا رشد نخواهند كرد لذا بايد مسولان شهري و براي رفع اين اين كمبودهاي چالشي چاره انديشي نمايند كه بسيار ضروري هستند مگر نه شهروندان اين مناطق حقوق شهروندي خود را از دست رفته مي بينند و اين بي توجهي ها مي توانند زمينه ساز بروز ديگر مشكلات اجتماعي باشد.
*نویسنده

---