ثبت بافتهای تاریخی بریم و بوارده؛ راهکاری برای حفاظت و تابآوری
سازه نیوز - نجلادرخشانی ، کارشناسی ارشد مرمت شهری در یادداشتی نوشته است : بافت بوارده شمال دو بخش شمالی و جنوبی میباشد که از این دو محله تعداد یازده عدد از خانههای موجود در بافت در فهرست آثار ملی بثبت رسیده اند. بافت بریم نیز شامل دو بخش شمالی و جنوبی میباشد که بخش جنوبی به نخلستان بریم معروف بوده و بخش زیادی از آن بصورت محلهای در فهرست آثار ملی کشور بثبت رسیده که جز معدود محلات ثبتی در خوزستان بشمار میرود و شامل تک دانههایی ارزشمند با کاربریهای مختلفی اعم از: مسکونی، تأسیسات و تجهیزات شهری، فرهنگی، ورزشی، پذیرایی، اداری و ... بوده که در حال حاضر اکثرا بعد از جنگ ایران و عراق، بصورت متروکه باقی ماندهاند. این بخش از بافت بریم در صورت مرمت و احیا میتواند بخش مهمی از گردشگری منطقه را شامل شده و تاثیر بسزایی در جذب گردشگر داشته باشد.
در بافت بریم تعداد ۵۷ بنا در فهرست آثار ملی کشور بثبت رسیده است. متاسفانه بخشهای زیادی از بافتهای شرکتی در اثر عدم برنامهریزی و سیاستگذاری نادرست و غیر اصولی، طی سالهای گذشته به ساکنین واگذار شده و بخشهای اعظمی از این بافتها با ساخت و سازهای مغایر با اصول حفاظت و مرمت دستخوش تغییرات جبران ناپذیری شده اند.
بافت تاریخی یک شهر یه به عبارتی موجودیت کالبدی بافت بمثابهی ظرفی میباشد که مردم بهمراه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی یا بعبارتی موجودیت مدنی، مظروف آن را تشکیل میدهند. تا زمانی که رابطهای منطقی فیمابین ظرف و مظروف برقرار نشود امکان حفاظت از کالبد فراهم نحواهد شد. مشارکت مردمی و توانمندسازی ساکنان بافت و سازمانهای مرتبط، از نظر فرهنگ حفاظت و چرایی نگهداری این بافتها بخش مهمی از این ارتباط را مهیا میسازد. توجه به نیازها و بروزرسانی بافتهای تاریخی و ارزشمند نیز یکی از راهکارهای مفید در راستای ارتباط موجودیت کالبدی و موجودیت مدنی (جریان حیات نهفته در کالبد) میباشد. روندی که کشورهای توسعه یافته همواره بعنوان سرلوحهی پلانهای حفاظتی خود قرار دادهاند.
اگر در بافت تاریخی موجودیت کالبدی و مدنی به تعادل نرسند، پدیدهی ناگوار فرسودگی اجتماعی که نشانهی بارز آن عدم تعلق خاطر است، رخ میدهد.
کشور های ایتالیا، فرانسه، اسپانیا، هلند و پرتغال را میتوان از جمله کشورهای اروپایی دانست که در راستای حفاظت و احیای بافتهای تاریخی گامهای ارزشمندی برداشتهاند.
هر یک از این کشورها در شهرهای مختلفشان با توجه به فرهنگ و پیشنهی گوناگون خود، مرمت و بهسازی شهری متفاوتی را رقم زدهاند؛ از موارد مهمی که در حفاظت، مرمت و احیاء بافتهای تاریخی مورد توجه قرار دادهاند، تلفیق و ایجاد یک همجواری منطقی بین بافتهای قدیمی و جدید، بدون ایجاد کمترین مشکل میباشد که همواره این مسئله در احیاء و معاصرسازی بافت های تاریخی از پیچیدهترین موارد بوده است.
در کشورهای توسعه یافته بافتهای تاریخی، جذابترین و پرطرفدارترین جاذبهی گردشگری تاریخی و فرهنگی هستند که به عنوان سرمایهای ارزشمند و بلقوه در حوزهی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی محسوب میشوند، درحالی که در ایران و آبادان بدلیل کم توجهی این بافتها و تکدانههای ارزشمند درون آنها، در حال ویرانی بوده و کم کم ارزشهای فرهنگی و خاطرات نهفته در آنها در حال فراموشی می باشند.
درصورتیکه دو بافت تاریخی و ارزشمند بریم و بوارده که بخشی از ثروتهای فرهنگی منطقه میباشند، ثبت نشوند و راهکارهای حفاظت و احیا برای آنها لحاظ نشود، احتمال واگذاری آنها به ساکنین مانند سایر بافتهای شرکتی آبادان اعم از کوی کارگر(بهمنشیر)، فرحآباد، پیروزآباد، هلال بریم و کوی دریا، وجود دارد که در آن حالت، دستخوش تغییرات جبران ناپذیری در موجودیت کالبدی خواهند شد.
دیروز تاریخ است، فردا راز است، امروز یک هدیه است.(دالایی لاما)
بیایید داشتههای دیروز را، امروز حفاظت و نگهداری کنیم تا فردا همچون هدیهای ارزشمند به آیندگان تقدیم کنیم ...
