نقش سکونت گاه ها در توسعه ملی
*فرهاد باغبانی:در آغاز لازم است به مفهوم توسعه پرداخته شود؛آنگاه به نقش فعالیتهای ساختمانی در توسعه و در نهایت نقش سکونت گاه ها که یکی از زیر مجموعه های حیاتی فعالیت های ساختمانی در توسعه را مورد بررسی قرار می دهیم.
مفهوم توسعه را میتوان از دیدگاههای مختلف تعریف نمود.در اینجا مفهوم توسعه را در ارتباط با مفهوم تمدن مورد توجه قرار می گیرد.تمدن مجموعه دستاوردهای مادی و معنوی است که انسان ها در جهت شکوفاسازی یک اندیشه برتر و درمسیر ساماندهی زندگی ایجاد می کنند. بدین ترتیب تمدن مجموعهای فراگیر از مبانی علمی، فنی، فرهنگی روش های مادی و معنوی تامین نیازهای معماری شعر وسایل ارتباطی و... است.
نقطه اتکا و بنیاد هر تمدن در دانش و بینشی است که ظرفیتهای آن تمدن را مشخص میسازد. صرف وجود ارزشها در یک تمدن کافی نیست و باید نهادها و ساختارهایی در جامعه ایجاد کرد که اجازه دهند ظرفیت آن تمدن عملا در اختیار ملت قرار گیرد؛ نهادهایی که بتواند اندیشه را شکوفا کرده و ملت را از ظرفیتهای آن بهرمند سازند.در شکوفایی یک تمدن نوین یک نگرش و جلوه ای تازه از زیست می توان ایجاد نمودآن گاه اندیشه تازه با می تواند باتمدن قدیم در تقابل و تعارض ویا تعامل همگرایی قرار گیرد.
به دیگر سخن، فرآیند توسعه یک فرآیند انتقال از یک تمدن به تمدن دیگر است یا مرگ تدریجی یک تمدن ودر شرایط مطلوب ترایجاد تمدن جدید براساس تجارب تمدن قدیم است که بر اساس نگرش و اندیشهای جدید در هرحال شکلگیری است.بنابراین فرآیند توسعه، فرآیند تقابل و تعارض نهادها و یا تعامل و همزیستی زیرساختهای تمدن قدیم با اندیشه و نگرش تمدن جدید است. در این فرآیند نهادهای متناسب با توسعه باید ایجاد گردد که از ظرفیت ملت استفاده شود.
در تمدن های جدید نهادهای مدنی،سندیکاها و احزای جلوه هایی از رشد و توسعه هر تمدنی هستند با این توضیحات توسعه از دو منظر قابل پیگیری است. ۱) روش محور فعالیت بر تحولات فرهنگی ومعنوی قرار گیرد که در این روش حکومت اندیشه و کلام پذیرفته میشود و همه چیز به تبع آن سامان میگیرد.
گفتمان حاکم در چنین سیستم های توسعه گرا یی بر حول محور تعامل،همگرایی و تغییرات تدریجی است ۲) محور تحول فیزیکی،کالبدی،مادی و روبنایی است. دراین روش حکومت سرمایه بر است،و همه چیز را تعیین میکند.اگر توسعه با محور فرهنگی صورت گیرد سختی راه بیشتر ولی مسیر آرامتر و آسودهتری گام برداشته میشود و اتلاف منابع کمتری را به دنبال دارد. اما اگر توسعه با محوریت فیزیکی صورت گیردراه آسان تراست ولی تغییرات پیدرپی اتلاف منابع فراوان و درهم ریختگی را در پی خواهد داشت.
از اینرو تحقق و توسعه با هر کدام از روشهای بالا به طور اساسی در گرو سه دسته فعالیت است. فعالیتهای دسته نخست،تعدیل مازاد به پس انداز است که در اساس فعالیتی فرهنگی ، مدیریتی است. فعالیتهای دسته دوم تبدیل این پسانداز به سرمایه گذاری است که به طور اساسی فعالیتی ساختمانی است و فعالیتهای دسته سوم، هدایت کیفی سرمایه گذاریها است.
به دیگر سخن، توسعهای کردن ساختار سرمایه گذاری و کارا کردن عمل سرمایه گذاری است که فعالیت فرهنگی،مدیریتی وساختمانی است. در همین جا این تقسیم بندی نشان می دهد فعالیتهای ساختمانی در توسعه بسیار با اهمیت و حیاتی است چرا که از سه فعالیت توسعه های یکی از آنها ساختمانی است.به طور اساسی واژه ساختمان و توسعه هر دو تاحدودی دارای بارهای نسبتا یکسانی هستند.
ساختن، سازندگی، آبادانی و عمران هم در مفهوم توسعه و هم در مفهوم ساختمان وجود دارند که در نهایت میتوان حوزه فعالیتهای ساختمانی را به پنج گروه تقسیم نمود: ۱) ساخت زیربناهای توسعهای ۲) ساخت واحدهای تولیدی ۳) ساخت تاسیسات اداری ۴) ساخت تاسیسات نظامی انتظامی ۵) ساخت سکونتگاهها. در اینجا مورد پنجم که همان سکونتگاهها میباشد را در توسعه شهری مورد ارزیابی قرار میگیرد.
سکونتگاه ها پس از خوراک و پوشاک از اساسیترین نیازهای زیستی انسان است که برای حفظ بقای فرد و ملت از اهمیت فراوانی برخوردار است به طوری که یکی از اهداف مهم هر تمدن ساماندهی زندگی است و یکی از ارکان اساسی سامان دهی زندگی سکونتگاه های آن جامعه است.سکونتگاه در تمامی جوامع بشری در حال توسعه و توسعه یافته بسیار با اهمیت و دچار مسائل و مشکلاتی است. بطوری که هیچ کشوری مدعی حل مشکلات مسکن در جامعه خود نیست.
از اینرو مشکل برخی کشورها از نوع کمی بوده که ناشی از کمبودهای موجود مسکن، رشد جمعیت و تنگناهای اقتصادی است که به طور عمده کشورهای در حال توسعه را شامل میشود؛ در مقابل مشکلات مسکن در کشورهای توسعه یافته از نوع کیفی و نیز تغییر ساختار جمعیتی و اجتماعی است.توسعه مسکن ابعادمختلف اجتماعی اقتصادی و زیست محیطی را دربرمیگیرد.به طوری که مسکن مهمترین عنصر شهری است که در توسعه پایدار شهر توجه به آن دارای اهمیت زیادی است، چرا که بر اقتصاد، فرهنگ ،مسایل اجتماعی و زیست محیطی تاثیر می گذارد. بنابراین دستیابی به مسکن در جهت افزایش و ارتقای کیفیت زندگی نسل کنونی و آینده امری حیاتی بشمار میآید چرا که امروزه با رشد روز افزون جمعیت نیاز به ساخت سکونتگاه ها نیز روز به روز بیشتر می شود،از این رو برای دست یابی به توسعه شهری ،سکونت گاه ها می تواند نقش سازنده و پراهمتی در توسعه پایدار در هر جامعه ای بویژه کشور زیبای ما ایران عزیز داشته باشند.
بازدید:۶۷۹
لینک کپی شد
